Bu dönemde çocuk ergenliğe geçiş olgunluğunu kazanmaya başlamaktadır. 7 yaşına yaklaştıkça, çocuk problemlerini somut bir şekilde çözmeye başlar. Bu dönemde yaşadıklarından ders alır. Kendisinin etkin olarak anladığı değer ve yargılar önem taşımaya başlar. Kısacası çocuk ergen olma yolunda artık hızlı adımlarla ilerlemektedir. Bu dönemde anne babaların çocuklarını doğru yönlendirmesi çok önemlidir.Bu hususta anne babalara bazı önerilerimiz olacaktır. Bunları şöyle sıralayabiliriz;
Çocuk arkadaş ilişkilerinde sorun yaşadığında, kendini çıkmazda hissettiğinde soruna neden olan davranışının yerine alternatif davranış koymasına yardımcı olun. Ortaya çıkabilecek durumları tahmin etmesine yardım edin. Çocuğunuzu arkadaşlarıyla ilgili onu rahatsız eden düşünceleri konuşması için cesaretlendirin.
Bu dönemde çocuğunuza onun yanında olduğunuzu hissettirmeniz çok önemlidir. Onunla birlikte zaman geçirin. Ortak yapabileceğiniz eğlenceli etkinlikler bulun. Bunları yaparken hem sözünüzde durmak hem de tutarlı olmak çok önemlidir. Böylece çocuğunuza güçlü bir sevgi ve kabul mesajı vermiş olursunuz.
Çocuğunuza uygun zamanlarda, karar vermesine ve sorumluluk almasına izin verin. Çocuğunuza onu sevdiğinizi söylerken koşullar sıralamayın.Çocuğunuzun koşulsuz sevilebileceğini bilmeye ihtiyacı vardır.
Belirli bir davranışı değiştirmekte ödül ve cezalandırma yöntemi uygulanırken amacımız sadece davranışı değiştirmek olmalıdır, çocuğunuzun kişiliğiyle ilgili eleştirilerde bulunmayın. Cezalandırma yöntemi nadiren uygulanmalıdır. Ve asla fiziksel boyutlara ulaşmamalıdır.
Anne babanın kendilerini çıkmazda hissettiği durumlarda uzman yardımı almaları yaralı olacaktır. Çünkü profesyonel yardım, sorunlar ilgili olarak doğru yol izlenmesini sağlayacaktır.
Çocuğunuzu olduğu gibi görmeyi öğrenin. Çocuğunuza gösterdiğiniz hedef onun yeteneklerine uygun olmalıdır. Bu nedenle çocuğunuzun ilgi ve yeteneklerini iyi anlamak konusunda hassas olun.
Çocuğunuzu kazandığı haklı başarılardan dolayı övmeyi ihmal etmeyin. Bu onun benlik saygısının gelişimi için son derece yararlıdır.
Bu dönemde görülebilecek bazı davranış sorunları vardır. Böyle durumlarda anne babalara çocuklarının sağlıklı gelişimi için yine bazı önerilerimiz olacaktır. Davranış sorunlarıyla ilgili önerilerimizi şöyle sıralayabiliriz;
Çocuğunuz küfürlü sözcük kullanmaya başlamışsa, bu konuda yapabileceğiniz ilk adım çocuğun bunları nerede öğrendiğini araştırmak olmalıdır. Bu süreç boyunca da olabildiğince duygularınızı kontrol etmeniz gerekir. Bunun kaynağında eğer çocuğun lider bir akranı var ise, küfürlü konuşma çocuğunuz için önem kazanacaktır. Anne baba çocuktan nasıl bir konuşma tarzı beklediğini açıkça ifade etmelidir. Eğer küfürlü konuşma devam ederse çocuğu düzgün konuşmaya güdüleyici davranışlar düşünülmelidir. Küfürlü sözler zaman zaman dikkat çekmek için kullanıldığından, bu durumda tepkisiz kalmak davranışı ortadan kaldırmak için işe yarar.
Eğer çocuğunuz yalan söylüyorsa, yalan söylemesi çocuğunuzun yanlış bir şey yaptığının farkında olduğunu gösterir. Çocuk yalan söylediğinde aşırı tepki göstermemiz gerekir. Çünkü bu durum çocukları tekrar yalan söylemeye iter. Çocuğunuzun yalan söylemesi hakkında yapacaklarınız çocuğun söylediği yalana göre değişir. Yalanları bir başkasını incitmemek, bir başkasına yardım etmek ve bir öyküyü süslemek içinse yani zararsız ise korkulacak bir durum yok demektir. Ama eğer çocuğunuz; hem kendine hem de başkalarına zarar verici olabileceğini düşündüğünüz yalanlar söylüyorsa o zaman bazı tedbirler almak gerekebilir ve böyle bir durumda bir uzmandan yardım alabilirsiniz.
Çocuğunuzun öfke nöbeti geçirdiği durumlarda anne babaların çocuğa sağduyulu yaklaşması çok önemlidir. Öfkenin nedeni çok farklı nedenler olabilir. Bunu hesaba katarak pek çok öneride bulunabiliriz. Çocuğunuzdan gerçekçi olmayan beklentilerde bulunmayın. Çocuğunuz öfke nöbeti geçirirken onu görmezden gelin, böylece istediği ilgiyi ona vermeyerek davranışı ödüllendirmemiş olursunuz. Ancak bazen özel durumlarda görmezden gelemeyebilirsiniz, böyle durumlarda çocuğunuza bir odaya gidip sakinleşmesini söyleyin. Ve sonra hem çocuğunuz hem siz sakinleştikten sonra öfkesi hakkında onunla konuşun.
Psikolog Nur ERDİVANLI
Kim Psikoloji