Lohusalık Depresyonu

Toplumda annelik hüznü olarak da bilinene loğusalık depresyonu yeni anne olanlar için zor bir dönemdir. Ortalama 40 gün gibi bir zaman zarfında yavaş yavaş azalarak geçmesi beklenir. Fakat bazı durumlarda aylarca hatta yıllarca sürebilir. Genel olarak belirtileri mutsuzluk, umutsuzluk, isteksizlik, halsizlik, aşırı derecede gerginlik, hiçbir şeyden keyif almama şeklindedir. Bir de buna yeni doğum yapınca uykusuzluk eklenince depresyonun süresi daha da uzayabilir. Çünkü yeni doğan bebeklerde gece ve gündüz ayırımı olmadığı için bazı bebekler gündüzü uyuyarak, geceyi uyanık geçirmektedirler. Anne bebeği görmeye gelen misafirlerden veya evin diğer sorumluluklarında gündüz vakti başını kaldıramaz veya iyi dinlenemezse, gecede bebek uyumadığı zaman aşırı yorgun ve halsiz düşmektedir.
Annelik hüznü yaşayan yeni anne mutsuzdur ne yediğinden lezzet alır ne de yeni doğum yapmış olmanın verdiği mutluluğun tadını çıkarabilir. Hayata küsmüş gibidir. Genellikle ilk doğumdan sonra daha fazla ortaya çıkan bir durum olsa da, daha sonraki doğumlarda da ortaya çıkabilir. Bir kadın hamilelik dönemini çok rahat, huzurlu geçirebilir. Fakat doğumdan sonra anlam veremediği bir tür hüzne kapılabilir. Bunun nedeni çoğunlukla doğum sonrasında oluşan hormon dengesinin değişmesidir. Hamilelik döneminde de vücuttaki hormon dengesi çok hızlı değişir, doğumdan sonra da. Bu hormon seviyesinin hızla değişmesi, bazı anneleri çok fazla etkilerken, bazılarını çok fazla etkilemez. Doğumdan sonra iyi bakım verilmesi, annenin yalnız bırakılmaması, kısa sürelide olsa dışarı çıkıp hava alması, kendine ev işlerinde yardımcı olabilecek birinin olması bu süreci atlatmasında çok büyük etkendir.
Loğusalık dönemi bittikten sonra da bu durum sürekliliğini korumaya devam eder ise anne hemen bir uzmandan yardım alınmalıdır. Bebek ile anne arasında müthiş bir bağ vardır. Enteresan bir şekilde bebek annenin hissettiklerini aynen hisseder. Mesela anne depresyonda ise, bebek bunu beden dili ile ifade eder. Bir bebek bitmek tükenmek bilmeyen gaz sancıları, sebepsiz ağlamalar, kabızlık, sürekli emme veya hiç emmeme şeklinde kendi durumlarını ifade ederler. Annenin kendisi de bunalımda olduğu için bebeğin ağlamalarına veya beklentilerine tahammülsüzlük gösterebilir.
Anne ve bebek arasında olan bağdan dolayı bebek ağladıkça kendini daha çok çaresiz ve yalnız hissedebilir. Bunun neticesinde annenin stresi daha da artmış olur. Bu değişik bir döngüdür. Birinin stresi diğerininkini tetikler. O anda sakin biri bebeği kucakladığında bebekte otomatikman sakinleşir. Bu aslında annenin duygu durumunun bebeğe yansımış halidir. Bu yüzden loğusalık döneminde eşin veya yakın çevrenin destek olması çok fazla önem kazanmaktadır.
Yeni bir anne sık sık yaptığı hatalardan dolayı eleştirilmemelidir. Çünkü ilk defa anne olmanın verdiği bir tecrübesizlik karşısında yeni anne kendini çok yetersiz hissedebilir. Yıkıcı eleştiriler karşısında anneliğe yabancılaşır ve yeni doğan bebeğe karşı isteksiz, ilgisiz olur. Bebeği kucaklamak, emzirmek gibi yeni doğanın ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik işlevselliğini sürdüremez. Hatta bazı anneler hamilelik dönemlerine tekrar dönmek isterler. Bebeğin doğmuş olması, ayrılık düşüncesini çağrıştırır. Bebeğin varlığı büyük bir sorumluluk yükünü beraberinde getirir. Bütün eksiklerine ve yanlışlarına rağmen yeni anne olmuş kadın sürekli yüreklendirilmelidir. Tam aksi olduğunda hem yeni doğum yapmış olmanın verdiği fizyolojik rahatsızlık, uykusuzluk, doğumda alınan fazla kilolar, hormonlardaki hızlı değişiklikler hem de yakın çevrenin olumsuz sözleri ve eleştirileri, yeni anneyi anne olma isteğinden uzaklaştırabilir.
Annenin hızlı toparlanması bebek için çok önemlidir. Loğusalık döneminde depresyona girmiş birisinin hızla toparlanması gerekir. Bu dönemde bir uzmandan veya yakın çevreden sosyal destek almak iyi bir başlangıç olabilir.

Psikolog Ayşe Handan Özkan Selim