Olumlu Düşünün, Uzun Yaşayın

Uzun ve zengin bir yaşamınız olmasını istiyorsanız, yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri o yaşamı mutlu duygularla doldurmaktır.

Elbette böyle duyguları üretin demek kolay, üretmek zordur. İşte bu nedenle psikologlar, yaşlı rahibeler üzerinde yapılan dönüm noktası niteliğindeki bir çalışmadan aldıkları esinle, azimle bu konuyu araştırıyorlar. Kentucky Üniversitesi psikologlarından Deborah Danner’in yaptığı söz konusu çalışmada, erken yetişkinlik döneminde en olumlu duygular dile getiren, günlüklerinde ‘müteşekkir’ ve ‘neşe’ gibi sözcükler kullanan rahibelerin, en az sayıda iyi duygular gösterenlerden yaklaşık on yıl daha uzun yaşadıkları bulunmuş.

Michigan Üniversitesi psikoloğu Barbara Fredrickson, mutlu insanların daha uzun yaşamalarının nedenlerini ortaya çıkarmaya çalışıyor. Düşmanlık ve kalp hastalığını ele alan çalışmalarını geliştiren psikolog, bulmacanın bir parçasının da insanların stresle başa çıkma şekilleri olduğuna inanıyor: İnsan cesurca sorunla yüzleşiyor mu yoksa ürküp geri mi çekiliyor?

Fredrickson’un 11 Eylül terörist saldırılarıyla ilişkili araştırmasından şaşırtıcı bir bulgu çıkmış. Frederickson saldırılardan birkaç ay önce bir grup öğrenci üzerinde stresten ne kadar sürede kurtulduklarını belirlemeye yönelik bir çalışma yapmış. Saldırılardan sonra iki hafta içinde, krizi nasıl geçirdiklerini görmek üzere aynı öğrencilerle yeniden bağlantı kurmuş.

Doğal olarak, daha esnek öğrencilerin daha az depresyon belirtisi gösterdiklerini bulmuş. Ancak beklenmedik olan, öğrencilerin ilk sınandıkları zamandan sonra geçen aylarda duygusal açıdan büyümüş olmaları, eskiye oranla daha iyimser olmaları ve yaşamdan daha fazla doyum sağlamalarıymış. Krizi atlatan öğrenciler sahibi oldukları nimetlerin farkına varmış, aşka ve dostluğa kucak açmış ve haberleri dikkatle, ama korkmadan dinler olmuşlar.

Psikolog Frederickson, bu insanların olumlu duyguların ‘normale dönme’ etkisinden yararlandıklarına inanıyor.

Psikolog Frederickson, ayrıca duygusal açıdan olumsuz insanlara rehberlik edip deneyi, bir tehdit değil de aşılması gereken bir zorluk gibi görnelerini sağlayarak ve onlardan kendilerini o zorluğu aşabilecek insanlar olarak düşünmelerini isteyerek, iyileşme süreçlerinin hızlandırılabileceğini bulmuş.

İnsan yaradılışında böyle bir değişim, terapiyle özendirilebilir. Terapistlerin olumsuz davranışları ortadan kaldırmak için bir cephanelik dolusu araçlarının olduğunu söyleyen psikolog, ayrıca aynı yöntemler kullanılarak, insanların daha olumlu bir anlam bulmak ve onları kendiliğinden birer iyimser haline getirecek becerileri geliştirmek üzere eğitilebileceğini de dile getiriyor.

Aynı zamanda pek çok insan, tavırlarını kendi başlarına da değiştirebilirler. Örneğin, bir yerden bir yere gitmek zorunda olunduğunda, bu olumsuz, yani bir zaman kaybı olarak ya da olumlu, yani temiz havanın tadını çıkarmak, insanları izlemek ve biraz spor yapmak için bir fırsat olarak görülebilir. Önemli olan yalnızca olumsuz düşünceleri zihinden uzaklaştırmak değil, zihni olumlu düşünecek şekilde yeniden yönlendirmek…

Richard A. Lovette

KİM PSİKOLOJİ