Çağın Hastalığı Panik Atak

Panik atak hastalığı kendini ansızın , herhangi bir yerde beklenmedik şekilde ortaya çıkan yoğun kaygı ,bunaltı ve sıkıntı karışımı nöbetlerlerle belli eder.Bu duygular oldukça yoğun yaşanır.Kişi dünyanın sonunun geldiğini,kalp krizi,felç gibi hastalıklar geçireceğini ve düşüp bayılacağını düşünür ,koşup kaçmak hemen bir sağlık kurulusuna sığınmak ister.Bir hastaneye girmesi bir doktorla karşılaşması bile nöbetin sona ermesini sağlayabilir.

Bir kişi sürekli olarak stres ve korku ile yaşadığında vücut kimyası değişir. Vücut gerilim kimyasalları üretmeye başlar.Bunların bizi ne şekillerde etkilediğini aşağıda panik bozukluklarla birlikte sık rastlanan rahatsızlıklar bölümünde görebilirsiniz.Vücut talep edilen gerilim kimyasallarını karşılayabilmek için vücudun oksijene ve belli başlı gıdalar ,vitaminlere minerallere olan ihtiyacı artar.Kötü beslenme ,yoğun stres ve korku ,yorgunluk bu etmenlerden ikisi ya da üçü bir ar aya geldiğinde bir kısır döngü yaratır ve kendini tekrar eder.
Stres> korku>iç çatışmalar>psikolojik etmen ve yatkınlıklar > gerilim kimyasal üretimi >Kötü besleme > Uykusuzluk > panik atak

Şeklinde giden bir mekanizma işler hale gelir.

Ne yapmalı

stresten uzak durmalı

Kaliteli (karmaşık doğal şeker) beslenmeli

Sık ve ölçülü yemeli

Hızlı nefes alıp verme

Oksijen alınımının diğer işlevleri atık ürünleri atma,vücudun asit baz dengesini sağlama;bunu bazik ağılıklı olan vücut salgılarını, asidi arttırarak sağlar ve fazla asit vücut,nefes ve idrar yoluyla dışarı atar.

Vücut herhangi bir neden ile sinir ,gerginlik dikkatini nefesine verme , alerji vs nefes alıp vermesi hızlandığında alkaline Doğru kayma olur,kanın alkalin hale gelmesi damarlarda daralma,daralmada beyne giden oksijen ve glikoz miktarında azalmaya neden olur.Havasız ( Karbondioksit yüksek)bir ortamda aynı etkiyi oluşturur.nefes alma ihtiyacı artar,kişi buna odaklanırsa mekanizma işler hale gelir.Yani sonuç olarak doğru nefes alıp vermek ö nemli bir unsurdur.

Hızlı nefes alıp vermenin vücut üzerinde yarattığı etkiler ;baş dönmesi, Göz kararması,uyuşma hissi,yüksek nabız ve kalp atışı, eller ve ayaklarda uyuşma olarak ortaya çıkar

Başlıca belirtileri nelerdir

Kalp çarpıntısı

göğüs kafesinde bası hissi ve sıkışma

Hızlı nefes alıp verme veya nefes alamama

Mide kasılmaları,krampları,karında ağrı ,şişkinlik , gaz oluşması

Dünyanın sonu gelmiş hissi

Sebepsiz bir şey olacakmışçasına aniden başlayan korkular

Ölümcül yada çözümsüz bir hastalığı olduğu korkusu

Eller ve ayaklarda istemsiz boşalmalar hissizlik

Terleme

Baş dönmesi, Bayılma hissi

Farklı bir dünya aleminde yaşıyormuş gibi hissetme,bir sis perdesinden arkasından bakıyormuş hissi

Üşüme ,ürperme yada ateş b Asma hissi

Korkunç bir şey olacakmış gibi hissetme

Panik bozuklukların beraberinde eş zamanlı olarak görülen bozukluklar

Psikolojik ve psikiyatrik

depresyon %40-50

Agorafobi %50-70 yalnız kalmak,yalnız sokağa çıkmak,kalabalığa girmemek ,Uçak,asansör,otobüs,pasaj,tünel, köprü tiyatro gibi yerlerden duyulan korku

Sosyal fobi %10-15

Somatoform Bozukluk %6-8 yoğun bedensel yakınmalar

Hipokondriyazıs %20-30 hastalık hastalığı,

madde Kullanımı alkol %20-25 bunu rahatlamak için çare olarak kullanırlar ve sonuç

Uyuşturucu %5-10 bağımlılık halini alır.

Manik Depresif %10-12 depresyon ve tam tersi çoşma nöbetleri

Kişilik Bozuklukları %40 Obsesif-kompulsif (takıntı, Temizlik hastalığı,simetri)

Kaçıngan

Paranoid

Borderline

Genel Anksiyete Bozukluğu %15-20 Aşırı kaygı

Biyolojik

Mıtral Valv Prolapsusus %40-50 Kalp kapak çığı sarkması( egzersizler ile güçlendirilmememiş Kalp stres altında tek bir güçlü atışla pompalayacağı kanı çok Sayıda küçük atışla telefi etmeye çalışır.)

Troıd Bezi Anormallikleri Hipertirioidizim,Hiperparatiroidizim

irrıtabl Kolan Sebdromu Huzursuz bağırsak Sendromu Psikoterapi ve hipnoz ile Çözülebilir.Anksiyete tedavisi %90 oranında etkilidir.

Akçiger Hastalıkları %8-20 astım,bronşit,anfizem, alerjik rahatsızlıklar

migren %12-15 Baş Ağrısı şeklinde ortaya çıkar

Epilepsi sara nöbeti

Hipertansiyon

Feokromasitoma

Böbreküstü bezi hastalığı

Vertibüler distoma

kulaktaki Denge fonksiyon bozukluğu

iç kulak Sorunları

denge sorunları baş dönmesi bulantı,sersemlik hislerinden Dolayı,tehlike olarak algılanıp ya da psikolojik olarak yanlışYorumlanması panik atak için tetikleyici olabilir. Otobüs, uçak, tekne gibi yerlerde yoğun yaşanması bu denge Unsurunun bozulması ile ilgili olduğu düşüncesi oluşmaktadır.

Adet Öncesi Sendromu öfke,gerginlik zayıflık hissi vb..neden olabilir.iyi beslenme, stressiz ortamlar,egzersiz, tuzu azaltma önerilir.

Enzim Bozuklukları enzimler vücuttaki kimyasal faaliyetleri yerine getirirler ve bunun için vitaminlere ihtiyaç duyarlar aşırıya kaçmadan doru miktarlarda alınan Vitaminler ve sağlıklı beslenme önerilir.

Bunları yazarken hep şunu hissettim ” beden zihin ruh bir bütün olmalı ve dengede çalışmalıdır”.Birisinde yaşanan bir bozukluk diğerlerini de etkilemekte ve bozukluklara neden olmaktadır.beden mi zihinsel ve ruhsal olarak sıkıntı çekmemize neden oluyor,ruh ve zihnimiz mi bedensel rahatsızlıkları tetikliyor ve neden oluyor gibi bir soru sizinde hemen aklınıza gelmiştir.Bu derece bedensel be ruhsal rahatsızlığın bir arada görülme oranlarındaki yükseklik şunu çok net olarak açıklıyor . insan bir bütün her üçü de uyumlu olmak zorunda.

Başlamasından hemen önce bazı koşulların hazır olması gerekir.

Yoğun bir iş stresi , doğum, ölüm, boşanma gibi ruhsal ve duygusal olarak zorlu bir dö Nem yaşanmıştır.

Bu döneme ardından yada beraberinde beslenme düzenin iyi olmaması fiziksel olarak vücudun dirençsiz ve zayıf kalması,yorgunluk ,dinleneme de eklendiğinde panik başlangıcı için uygun koşullar oluşmuş olmaktadır.

Başlangıcıyla birlikte belirtilere verilen dikkat (kalp çarpıntısı,hızlı nefes alıp verme) belirtilerin giderek artmasına neden olur ve süreç başlamış olur.

Nedenlerine ilişkin diğer bir sınıflamada DSM-IV 2e göre

genetik ve ailesel nedenler-Birinci derece y akınlarda görülme oranı %15-30 arasıdır.Tek yumurta ikizlerinde eş zamanlı olarak panik atak görülme oranı %30-40 olarak belirtilmiştir.

işleyiş mekanizması nedir

Panik atak diğer korkulardan farlı bir özellik içerir.Bu özellik panik atağın içsel bir korku olmasıdır.herhangi bir dış nedene bağlı olmaksızın bir sebep yokken durduk yere ortaya çıkmasıdır.Kişi acaba panik atak geçirir miyim rahatsızlanır mıyım diye düşünmeye başladı andan itibaren panik atağın içinde bulur kendini herhangi bir dış uyarana ihtiyaç duymaksızın ortaya çıkıverir.

Kişinin kendini dinlemesi,belirtilere kalp atışı nefes alma hızı vs dikkatini yoğunlaştırması yada tetikleyici bir düşünceyi beyninden geçirmesiyle birlikte süreç başlamış olur.

içsel bir korku olmasına rağmen tetikleyicileri dış faktörler olabilir. Belli bir yer mesela kalabalık bir yer ,bir kişi , bir olay ,bir Haber ,bir ölüm haberi ,işyeri gibi dışsal bir uyaran olabilir tetikleyici. Yeniden başlayacağı korkusu ile birlikte başlayan korkular kaygı ve sıkıntı daha çok genişleme eğilimdedir gittikçe daha fazla sedyen korkmaya daha fazla yadım alamaya yardım alamadığı yerlerden uzaklaşmaya başlar.

Bilmemiz gerekenler nelerdir

Bir anda ortaya çıkarak yoğunlaşır ve ağır ağır kaybolur. Başlangıcında bunun farkına varıp üzerine gitmez ve bunun ortaya çıkmasına neden olan yer davranış yada tetikleyici etmenden uzak durmakta fayda vardır.Bu rahatsızlık veren ve atağı başlatan duruma yada yere daha sonra yavaş yavaş alıştırarak yaklaşmak erken dönemlerde kolaylıkla mümkün olabilir.

Bir neden olmaksızın ortaya çıkabilir.

Genellikle 20-30 lu yaşlarda başlangıç görülür.

Şehirde yaşayan ,boşanmış,ağır travma ve sıkıntı geçiren insanlarda görülme oranı daha fazladır.

Ekonomik durum ya da eğitim düzeyiyle bağlantısı yoktur.

Kadınlarda görülme oranı erkeklere oranla 2-3 kat fazladır.

Değişken oranlarda toplumun %20-25 inde görülmektedir.yani her 4 kişiden birinde değişik ağırlıklarda panik atak mevcuttur

Rahatsızlıkların fiziksel etkileri nedeniyle hemen hemen her bronştaki doktora farklı nedenlerle defalarca başvurmakta tahliller istemekte tedavi talep etmektedirler.Nefes sorunları ,kalp rahatsızlığı,mide rahatsızlıkları,kanser korkuları ile defalarca alan doktorlarına başvurmakta yapılan tahlil ve kontroller sonucu temiz çıkmalarına karşın panik bozukluğu kabullenmemektedirler.

ilerleyen yaşlarda başlanma oranı düşer

içe dönük,mükemmeliyetçi,telaşlı,aceleci,sıkıntılı insanlar daha yatkındır.

Alkol ve madde bağımlılığı riski yüksektir.ve tersi içinde aynı durum geçerlidir. Karaciğerin vücuttaki yağı ve proteini kullanarak ihtiyaç duyulan şekeri üretebilir.Alkol bu faaliyetin gerçekleşmesini engeller özellikle aç karna alınan alkol hızlı bir şekilde kandaki şeker miktarının düşmesine neden olur.

Devamlı baskı,stres altında olmak ağır travmalar geçirmek(aile sorunları boşanma ölüm gibi) riski arttırır

Hayır diyememe, bağımlı kişilik yapıları,öz güven sorunu yaşayan insanlarda, iletişim sorunu yaşan (neşe öfke kızgınlı) hislerini dışa vuramayan insanlarda,bastırılmış kimliğe sahip insanlarda ortaya ihtimali daha yüksektir.

Depresyon geçirmiş yada geçirmekte olan,sosyal fobiye sahip insanlarda daha sık görülebilir

sigara içerken kan şekeri %35 oranında yükselir ve sonra hızla düşer ,bu hem sigaraya olan bağımlılığı devamlı hale getiri hemde hızlı düşüş panik atağın tetikleyicisi olabilir.

Alt Tipleri nelerdir

Klasik Panik;Çarpıntı , heyecan ile başlar göğüste sıkışma, sol kolda uyuşma ve ağrı,hızlı soluk alıp verme boğazda düğümlenme Kalp krizi geçiriyormuş hissi oluşur,yakınlarında kalp krizi geçirme vakası yaşanan vakalarda daha sık görülür.

Konifik Panik;Bilinci etkileyen tipidir.Al gıda karanlık lık ,etrafı ve etraftaki cisimleri algılayamama ,bayılama , boşlukta olma hissi,benden ve ruhun ayrılması hissi yaşar.

Nonkognifik Panik;Gögüste çarpıntı Baskı fenalık hissi görülür.

Nokturnal Panik;Ani çarpıntı ve panikle uykudan uyanır,pencereler kapılar açılır hayasızlık nefes alamama ,ölüm korkusu,terleme sıkıntı ve kabuslar nedeniyle uyuyamama ,uykudan kaçma yaşanır,uykusuzlukla birlikte pek çok sorunu da beraberinde getirir.Bazı kişilerde yalnız yatamama şeklinde ortaya çıkabilir.

Aleksitimik Panik; Aleksitimik(Duyguları için sözleri olmayanlar. Öfkelendiklerini, kızdıklarını, sevindiklerini pek de belli etmeyen,duyguların söze dökülememesi , Psikiyatrik hastalarda %30 normal insanlar % 10 oranında görülme oranına sahiptir.Sosyalleşmeyle ilişkili olduğu düşünülüyor.Yeterince ilgi ve şefkat görememiş çocukların beyninin duyguları tanıma bölümünün yeterince gelişmediği, yapısal bir anormalliğin olduğu ve bunun da aleksitimiye yol açtığı yönünde bulgular var. Eğitim düzeyiyle de çok alakalı. Eğitim düzeyi düştükçe aleksitimi artıyor, çünkü duyguları ifade edecek kelimelerimiz olmuyor. ailenin sosyal olması önemli. Evde, anne-baba ve çocuğun etkileşimi azaldıkça, aleksitimi oranı artacağı düşünülmektedir.) Panikte duygularını ifade etmekte zorluk yaşayan insanlar, çok sıklıkla bu duygusal çatışmalarını bedene yansıtıyorlar, yaygın vücut ağrıları, mide belirtileri, huzursuz bağırsak sendromu.Panik ataklarda aleksitimi yaygınlığı çok yüksek oranda görülüyor. Travmaya geçirmiş, tacize uğramış, örselenmiş insanlarda da. Obezitede de yine aleksitimi oranı çok yüksek. Bu kişilerin büyük bir olasılıkla kendilerine anlattıkları bir hikaye yoktur.Çoğunlukla şaşkınlık, Nasıl yani? tepkisi verirler. Uzun yıllar en yakınındaki insanlarla sıcak bir duygusal iletişim kuramamış, Anneleri veya onlara bakanlarla aralarında yeterli derecede güvenli bir bağ oluşmamıştır. Bu yüzden duyguları ifade edecek gerekli ortamı ta, ilk çocukluk yıllarından itibaren yakalayamamışlardır.-Genelde erkekler duygusuz olmakla suçlanırlar. Erkekler kadınlara göre biraz daha fazla aleksitimik bulunuyor. psikoterapi yani duygular dünyasına yolculuk. insanın duygularıyla yüzleşmesini, duygularını fark etmesini sağlamak ve duyguların korkulacak şeyler olmadığını anlatmak gerekiyor.(Doç.Dr.Kemal Sayar)

Gastro intestinal Panik;Mide ve karında başlayan fenalık hissi,boğazda düğümlenme bulantı,şişkinlik ,gaz ,isal olabilir.

Korkusuz Panik;Korku ve anksiyete görülmez.Somatizasyon bozukluğunda olduğu gibi sürekli nöroloji,kardiyoloji uzmanlarına müracaat ederler ,tahlil ve muayenelerde hiçbir olguya rastlanamaz.

Nasıl bir yöntem uygulamalıyız?

Bu sorunun çözümünde çoklu yöntem kullanmakta fayda görüyorum. Çoklu yöntemden ne kastettiğimi Şöyle açıklayayım ;

Sorunu yaşayan kişinin yapacağı çalışmalar

Hastalığınızla ilgili ayrıntılı bilgi edinin

yürüyüş Yüzme Tenis gibi her gün düzenli olarak yaptığınız bir spor aktivitesi edinin

meyve ve sebze tüketiminiz arttırın.

Her gün mutlaka duş alın.

B vitamini içeren kepekli yiyecekleri tercih edin.

Şekeri en aza indirin hatta kaldırabiliyorsanız kaldırın.

Karnınızı çok şişirmeyin az ama sık öğünlerde yemek yiyin.

Uykunuz düzenleyin ve düzenli olarak tatil yaparak vücudunuzu ve zihninizi dinlendirin.

Beslenmeniz sağlıklı bir hale getirin

Mümkün olduğunca çok su içmeye çalışın.

Tuzu azaltın.

kahve şeker çikolata çay ve hormonlu yiyecek ve içeklerden uzak durun

Mümkünse daha sık doğa yürüyüş ve gezileri yapın

Zevk aldığınız şeyleri belirleyin ve hobi edinin dikkatiniz ve ilginizi oraya verin

Nefes ve gevşeme egzersizleri öğrenin ve her gün düzenli olarak yapın

Otohipnoz öğrenin ve günlük hayatınızda rahatlamak ve dengeye ulaşmak için sürekli kullanın

Cinsel yaşantınızı,sosyal çevre ilişkileriniz ,aile ilişkileriniz düzenleyin

Kendinizi dinlemekten vazgeçin

Kendinize sürekli olarak olumlu düşünce kalıpları belirleyin ve bu şekilde telkinler verin.

(Olumlu düşünce kalıbı -Benim kalbim hızlı çarpmayacak değil benin soluk alıp vermem , tansiyonum,şekerim kalp ritmim oldukça düzenli ben sağlıklı bir insanım şeklinde olmalı)

Hiçbir şeyi içinize atm Ayın ve sıkıntınızı ve Negatif enerjinizi topraklayın yada atın

Meditasyon egzersizleri öğrenin ve düzenli olarak uygulayın

Psiko terapist ve hipno terapistin yapacağı çalışmalar

Psikiatristin yapacağı çalışmalar

Bu üçlü çalışma sayesinde bu sorunun aşılması çok daha kolay olacaktır.

yararlibilgiler.net

KİM PSİKOLOJİ