Negatif Duyguların Pozitif Yönleri

Pozitif psikolojinin hayatın en iyi yönleri üzerinde durması ve insan yaşamını tatmin edici özelliği olması, problemleri göz ardı etmek ya da yaşanan negatif duyguları bertaraf etmek anlamına gelmiyor. Pozitif psikoloji negatif duyguların insana pozitif yönde ne gibi katkılarda bulunabileceğine dair ayrıntılı ve yaratıcı çözümler sunuyor.
“Bütün duyguların hayata uyarlanabilir faydaları vardır.” Charles Darwin (1809-1882)
Nobel ödüllü psikolog Joe Forgas ve bilim adamı Daniel Kahneman tarafından yapılan bu kaydadeğer çalışma ister pozitif, ister negatif olsun bütün duyguarın kararlarımızı ve zihnimizi etkilediğini ispatladı. Neden mutsuzluğu yararlı birşeye dönüştürebileceğimiz üzerinde değil de, onu yenmemiz gerektiği üzerinde duruyoruz? Forgas’ın yaptığı araştırma mutsuzluğun bireysel düzlemde ve bireyler arası ilişkilerde faydalı olabileceğini dört farklı maddede açıklıyor.

Mutsuzken daha dikkatli oluyoruz

Çalışma kapsamında, Forgas bir hediyelik eşya dükkanının müşterilerine işlerine yaramayan kaç ürünü hatırlayabildiklerini sordu. Katılımcıların ruh halinin daha iyi manipüle edilebilmesi için, veriler neşeli müzik çalınan yedi güneşli gün ve kasvetli müzik çalınan yedi bulutlu günde toplandı. Forgas, ruh halindeki hafif değişikliğin müşterilerin dikkatini etkilediğini ve nesneleri hatırlamasını kolaylaştırdığını saptadı. Kasvetli günlerde, müşterilerin daha mutsuz oldukları ve alışverişin detaylarını daha iyi hatırladıkları gözlemlendi. Bu ekstra dikkat aynı zamanda psikolojik olarak bilinçlendirip, hata yapmaktan caydırıyor.

Mutsuzluk daha inandırıcı tezler sunmamıza yardım ediyor

Forgas belli bir konu üzerinde mutlu ve mutsuz katılımcıların inandırıcı argümanlar sunduğu başka bir çalışma yaptı. Tartışma bağımsız üniversite öğrencileri ve bilim adamları tarafından değerlendirildi. Mutsuz katılımcıların daha somut ve sistemetik yollardan daha inandırıcı argümanlar ürettiği gözlemlendi. İstisnai durumlar haricinde, bu araştırma insanların üzgün oldukları zamanlarda dış dünyadan gelen yeni bilgilere daha dikkatli olmalarının onları somut ve gerçekçi düşünmeye teşvik ettiğini ve daha ikna edici mesajlar üretmeye sevkettiğini ortaya çıkardı.

Mutsuzluk basmakalıplıktan uzaklaştırıyor

Önceki çalışmalar mutsuzluğun bireysel düzlemde insana nasıl fayda sağlayabileceğini inceliyor. Peki bireyler arası ilişkilerde etkisi yok mudur? Ruh hallerimiz sosyal tepkilerimizi nasıl etkiliyor? Forgas katılımcılardan elinde silah olan karakterlerin vurulmasını gerektiren bir video oyunu oynamalarını istedi. karakterlerin bazıları müslüman görünüşüne sahipti. Katılımcıların çoğu Müslüman karakteri hedef aldı. Fakat bu önyargı negatif ruh haline sahip olan katılımcılar arasında daha azdı. Bu çalışma olumsuz ruh halinin insanların basmakalıp yargılara eğilimli olma özelliğini azalttığını gösterdi. Alman psikolog Herbert Bless üzgün olduğumuz zaman, dış dünyadan gelen bilgilere daha dikkatli olduğumuzu, buna da “uyumlu olma” denildiğini öne sürdü.

Mutsuzluk sosyal etkileşimi kolaylaştırıyor

Bir grup insanla karşılaştığınızda grubun dışında kaldığınızı hissettiğinizde ne yaparsınız? Bu duruma üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin adaptasyon sürecinde veya bir insan yeni bir gruba katıldığında rastlanabilir. Bu gibi durumlarda birçok insan mutsuz yada depresif olur. Mutsuzluk gruba kabul edilmediğimizin bir işareti olabilir. Forgas’ın çalışması mutsuzluğun bizi etrafımızdaki şeylere dikkat etmeye, daha inandırıcı ve daha atik davranarak bir grupta söylenenleri daha dikkatli bir şekilde dinlemeye teşvik ettiğini gösteriyor. Bu durumdan faydalanabilirsek, insanlarla karılaştığımızda daha kolay iletişim kurup, gruba dahaçabuk adapte olabiliriz.

Sonuç

Üzüntünün insanları hayatın zorluklarıyla daha kolay başa çıkmasını ve daha büyük başarılara teşvik etmesini belirtmek için sürekli tekrarlanan“beni öldürmeyen her şey beni güçlendirir” ilkesini benimsemek yerine, mutsuzluğun bize kazanımlar sağladığını gösteren bilimsel bulguları benimsemeliyiz.

Pozitif psikoloji bir mutluluk arayışı değildir sadece. Doğru, hiç birimiz üzülmek istemeyiz ama bir işten ayrıldıktan sonra, bir ilişkiyi bitirdikten sonra, sevdiğimiz birini kaybettikten sonra üzülmek kadar doğal bir şey olamaz. Pozitif psikolojinin önerdiği şey mutsuzluğu ortadan kaldırmak yerine, bu negatif duyguların ciddi bir depresyona dönüşmesini engellemektir. Kanıtlanmış sonuçlardan yola çıkarak, pozitif psikoloji daha dirençli olmak için ne yapmamız gerektiğini gösteriyor. Bunun yanı sıra yukarıda anlatılan araştırmanın da gösterdiği gibi negatif duyguların pozitif yanlarını sağduyuyla nasıl görebilceğimizi, onları bir bütün olarak ve hayatımızın yararlı pozitif yanları olarak nasıl algılayabileceğimizi gösteriyor.

yakindunya.com

KİM PSİKOLOJİ