Ötekini Anlamak: Empati

Empati ya da eşduyum psikoloji biliminde kullanılan teknik bir terimdir ve anlamı bir kişinin kendisinin bir başkasının yerine koyabilmesi ve bu yolla onun duygu,düşünce,tutumları ve yaşantısını anlayabilmesidir.
Empati yapılmaz,kişinin içinde yaşanır.
Ömer Aydemir
Freud iyi bir ruh sağlığını tanımlarken seven ve çalışan insana işaret etmiştir.Yani aktif dünyada yer alan sevgi ve iş üreten insanı kastetmektedir.Yaşamda bu başarıyı yakalamanın yolu da diğer insanlarla iyi bir uyum gerçekleştirmekten geçmektedir.Bu uyum içinde herkesin ayrı ayrı mükemmel olması kuşkusuz ideal olurdu,ancak daha gerçekçisi insanların birbirlerinin açıklarını kapatarak sorunsuz birliktelikler gerçekleştirmeleridir.
Bu uyum ötekinin duygularını,arzularını,fikirlerini ve eylemlerini aynlayabilme yeteneğinden geçmektedir.Bu uyum kendimizi bir başkasının yerine koymakla,onu en iyi biçimde anlayabilmekle özdeştir.Empati ya da eşduyum psikoloji biliminde kullanılan teknik bir terimdir ve anlamı bir kişinin kendisinin bir başkasının yerine koyabilmesi ve bu yolla onun duygu,düşünce,tutumları ve yaşantısını anlayabilmesidir.
Empati Nasıl Yaşanır?
Empati kişisel gelişim ile ilgili bombardıman altında olduğumuz şu günlerde,en çok duyduğumuz terimlerden biri sanırım.Herkes nasıl empati gerektiğini,empatik insanların nasıl insan ilişkilerinde başarılı olduğunu vurgulayıp duruyor.Peki empati nasıl yapılacak ve uygulanacak?
Empati bir oyun,karşımızdakini taklit etme sanatı değildir.Empati yapılmaz,kişinin içinde yaşanır.Empati kişinin içinde hissettiği bir duyumsamadır,kişinin o anki durumuna uygun ve ruhuna hitap eden bir saptama değildir.
Empati insanın yaratıldığı andan itibaren kendisine verilmiş bir yetidir.Yeni doğan bir bebek annesinin yüz ifadesinden,gözlerindeki parlaklıktan onun hangi ruh hali içinde olduğunu hisseder ve ona uygun tepki verir.Annenin gerginliğini,üzüntüsünü,ya da evhamını aynen annesi gibi duyumsar ve kendisi de ağlayarak bu durumu anladığını ve annesi gibi hissettiğini ifade eder.Tersine rahat bir anne mutlu bir bebeğe sahip olur.Zaman ilerledikçe ve insan büyüyüp geliştikçe,daha ziyade refleksvari olan bu duyumsama,giderek bir benlik becerisi haline gelir.
Ötekinin zihinsel durumu hakkında algıladıklarımız,çevre ile geçmişte ve şu andaki etkileşimler sonucu yaşadığımız deneyimlerle ve kendiliğin bir çok yapısal bileşeniyle karşılaştırılır.Burada benliğimizin bazı temel işlevi söz konusudur.Ötekini algıladıklarımız çerçevesinde benlik önce kendi iç dünyasındaki kavramsal bilgilere başvurur.Oradan elde ettiği malzemeyle kendi deneyimlerini harmanlayarak bunları bir hayali taklit haline getirir.İşte empati böylesi bir işlem sonrası ortaya çıkar.
Karşımızdaki kişinin ruh hali,yani öznelliği bizim kendiliğimizde bir uyarı başlatır.Bu uyarı sadece ötekinin ruh halini ayırt etme,tanımlama ve anlama ile kalmaz;aynı zamanda benliğimizde yaşamaya yol açar.Artık ötekinin bakış açısına,duygularına,düşünce yapısına sahibizdir.Öteki ile empati yapabilen kişi ötekiyle gerçek anlamda ilişkiye geçebilir,ötekinin sınırlarına saygı gösterir,ihtiyaçlarını anlar,duygularını,umutlarını,korkularını,seçimlerini ve tercihlerini kabul eder.Artık her yönüyle ötekinin dünyasına girebilmiştir.Yani karşınızda size eşi tarafından aldatılan birisi oturduğunda,onun nasıl bir kırgınlık,onur zedelenmesi ya da üzüntü içinde olduğunu kendi içinizde hissedersiniz.Yoksa onun bunları size söylemesi şart değildir.

Kaynak:Güncel psikoloji ve psikiyatri

KİM PSİKOLOJİ